Жаргаж дурлаж инээж, буруу зөвийг бодох завгүй явсан насандаа түүнтэй учирсан. Оюутны ширээнээс дөнгөж салсан залуу ажилтны анхны шинэ жил. Үдэшлэг назгайран сунжирч халамцуу хүмүүс элдэв өнгөөр дуулалдан, гялбалзах гэрэлд үс гэзгээ сэгсийлгэн хамаа замбараагүй бүжиглэх хэсэг байхад суусан газраа ухаангүй уначихсан нь ч байна. Ажилд ороод удаагүй болохоор таних хүн цөөхөн залуу бүсгүй шанаагаа тулан тэднийг ажиглан сууна. Хамт явна шүү гэж тушаасан нэг өрөөний бүсгүй хундага тулгаад завгүй явах тул түүнийг хүлээлгүй явчихаж үл төвдөнө.
“Уйтгартай байна уу?” гэх дуун бодолдоо дарагдсан түүнийг цочоолоо. Намхавтар нуруутай, зөөлөн эелэг инээмсэглэлтэй тэр залуугийн нүдэнд Одгэрэлийн сэтгэлийг татах нууцхан нэг зүйл байж. Өндөр өсгийттэй бүсгүй тэр залуугаас ялигүй өндөр байхаа мэдрэх бүр инээд нь тэсгэлгүй хүрнэ. Гэрт нь дөхүүлж өгөх гэж яваа залуу бичдэг шүлгээ уншиж өгөнгөө цас чахруулан алхах учир түүний шоолж буйг яахан анзаарах. Намхан юм даа голох сэтгэл төрсөн мөртлөө сэтгэл гижигдсэн шүлгүүдийг нь өөрийн эрхгүй тоон, утгыг нь дотроо эргэцүүлэхээ өөрөө ч мэдсэнгүй.
“За сайхан амраарай. Нээрээ намайг Батзаяа гэдэг шүү. Маркетингийн хэлтсийнх.” Намхан залуугийн хоолой намуухан мөртлөө хүнийг татах хүчтэй. Анхны харцаар дурлах хүн лав биш учир Одгэрэл инээмсэглэсэн чигээрээ орондоо орлоо. Шинэ ажилтан бүсгүйд мэдэхгүй, чадахгүй, цөхрөх, гомдох үе цөөнгүй гарна. Тэгэх бүрт алба юм шиг Батзаяа л аргадаж, шинэ жүжиг кино үзвэр юу бүхэн түүнийг л урьж, цас ороход мээсэж бичнэ. Гэхдээ хэзээ ч бүсгүйд халдахыг оролдоогүй. Гараас минь хөтлөх вий, таалагддаг гэж хэлэх вий, гэрт минь хүргэж өгөхдөө үнсэх гэх вий, үгүй бол сэмхэн далимдуулаад тэврэх вий гэж Одгэрэл бодох ч залуу тэгсэнгүй. Тийм үг үйлдэл гаргаагүйд нь Одгэрэл баярлана. Тэгвэл “Үгүй” гэж хэлнэ, тэгээд тэдний хоорондох харьцаа дуусчихна гэж бодохоор яагаад ч юм гунигтай.
Дараа жилийн өвөл болоход Одгэрэлд илээр дурлал зарлагч гарч ирлээ. Гаравч оровч харуулдан дагаж, байнга л болзоо үдэшлэгт урьж, харж явдгаа нуулгүй хэлж, шалтаг гарвал бэлэг сэлтээр булна. Өөртөө итгэлтэй, өндөр, сайхан гэхгүй ч муухай гэмгүй төрхтэй тэр залууд Одгэрэл муухай зан гаргасангүй. Шуудхан л “Үгүй” гэж хэлээд холдуулдаггүйн учраа бүсгүй гадарлах бүр өөртөө эргэлзэн үгүйсгэнэ. Бадралтыг Одгэрэлд дурлалаа илчлэх гэж оролдох бүр нэг хос нүд гунигтай, үгүй бол хорссон ч юм шиг гялалзахыг харах дуртай байсанд хамаг учир оршино. “Тэнэг минь дээ, би Бадралтад сайн биш шүү дээ” гэж дотроо бодох бүр залуугийн дотроо хардан гомдохыг харах нэг л таатай, тэгэх бүр аалигүйтэн хөхөрмөөр, хор шарыг нь малтмаар санагдана. Тэгсэн мөртлөө дургүйцэн, урамгүйхэн цаашлахыг нь хараад өрөвдөн харамсах ч шиг.
Тэр өвөл цас бараг орсонгүй. Цасгүй хар өвлийг харахад нэг л хачин. Хүйтэн намар л юм шиг санагдаад болохгүй. Тэгж тэгж нэг цас орлоо. Одгэрэл санасан шигээ баярласангүй. Хэдхэн минутын дараа Бадралт гэрээс нь ирж аваад хамтдаа шинэ жилийн баярт явах гэж байгаа ч нэг л хөөрч догдолсонгүй. Гоёмсог даашинзтай охид бүсгүйчүүл гацуур модны чимэг шиг нүд гялбуулан, сонгодог хөгжмийн аяз эгшиглэн шинэ жилийн баяр цээжинд амтагдах тэр л баярт очихсон гэж удаан хүлээсэн ч өөрөөсөө өндөр Бадралттай бүжиглэнэ гэхдээ нэг л баярласангүй. Утасны хонх дуугарахад дотроо түүнийг л байгаасай гэж ямар их хүслээ, энэ шинэ жил яг үлгэр шиг төгсөж, өөрөөсөө намхан түүнтэй инээмсэглэн өхөөрдөн бүжиглэхсэн гэж яасан их хүслээ. Гэтэл Бадралт “гараад ир хонгорхон бүсгүй” гэж бичжээ.
Үлгэрийн цасан охин шиг гунхалзсан сайхан бүсгүй үүдээр гарч өөрийг нь хүлээн суух Бадралтын машинд суухдаа үлгэр өнөөдөр биелэхгүйг гуниглан мэдэрчээ. Өөр дээр нь ирээгүй түүнд гомдоод, цээжин дээр нь хүнд юмаар дарчихсан юм шиг хөндүүрлэвч бардам зангаараа тэсвэрлэн нүүрэн дээрээ илэрхийлсэнгүй. Бадралтад дурласан юм шиг түүнд тэврүүлэн бүжиглэж, асгартал урсгах үгсэнд нь живэн живсээр...Цээжин дотроо нулимс дуслуулж байсан ч хуурамчхан инээмсэглэлээр далдалжээ.
Одгэрэл түүнтэй дахиж дуугарсангүй. Ярилцъя гэвч үг нь эвлэхгүй, тэдний хооронд мөсөн хана босчихсон юм шиг нэг л эвгүй. “Чамайг хүнтэй сууж байгаа гэх юм” гэхэд нь аяархан “Үгүй” гээд толгойгоо сэгсэрсэн ч, зангирах хоолойноос нь “Чамайг л хүлээгээд” гэх дуун гарсангүй. Залуу өмнөх шигээ байхаа больчихжээ. Тэр бүсгүйгээс улам улам холдсоор, аажимхан хөндийрсөөр, нэг л өдөр ажлаасаа гарч, нэг л мэдэхэд амьдралаас нь явчихаж. Бодож төсөөлснийхөө яг эсрэгээр Одгэрэл Бадралтын гэргий гэгдэх болж гал голомтоо асаалаа.
Амьдралын эгэл өдрүүд ар араасаа залган хөвөрч, хөөрхөн охинтой, хоёр ихэр хөвгүүдтэй ч боллоо. Хайргүй хүнийхээ хатан нь болж яв гэж найзынх нь хэлсэн шиг Бадралтын хайранд эрхлэн ташуурч явсан ч дасч амьдрах хорвоогийн жамаар сэтгэлээ бага багаар өгсөөр нөхөртөө хайртай болж. Дахиж цасны тухай бодохоо байж, борооны тухай, намар шарлах навчсын тухай бодохыг хичээх болж, намба суужээ. Гэтэл гэв гэнэтхэн тэр гараад ирлээ. Гадаадын мэргэжилтний явуулсан сургалтан дээр урд талд нь суусан тэр залуугийн юу ч юм танил, яриа өдөх ёстой ч юм шиг хачин санагдсаныг түүнийг танимагцаа гайхахаа больсон.
Бараг л өөрчлөгдсөнгүй. Цасны тухай мартсан сэтгэлийг нь сэдрээх гэсэн юм шиг дуу хоолой нь, тэр инээмсэглэл нь, өөр лүү нь хардаг, бүхнийг хэлдэг харц нь хүртэл хэвээрээ байх гэж. Одгэрэлийн зүрх амь орох шиг болж юм ярихдаа жигтэйхэн сандарлаа. Ууж байсан цайгаа цалгитал гар нь чичрэн, асуух ярих зүйл үй түм байвч дуу нь гарахгүй зовооно.
“Тэр өвөл би чам дээр уг нь очсон шүү дээ. Хамаг үнэнээ хэлээд сэтгэлээ нээх гэж, хайртай гээд гарыг чинь гуйх гэж зоригоо чангалаад очтол чи өөр хүний машинд ороод сууж байсан. Чамд хязгааргүй хайртай гэж хэлэх гэж л би ухаангүй юм шиг яарч хүрсэн мөртлөө машинд суух гэж байсан чиний нэрийг дуудах зүрх хүрээгүй юм даа. Одоо санахад би даанч муу эр байж дээ.” Сэтгэл татах увидастай намуухан хоолойг нь сонсоод уйлах шахлаа. “Тэнэг минь, чамайг л хүлээсээр байхад ирсэн мөртлөө хэлэхгүй яагаав дээ. Бурхан минь та бидний учралыг яах гэж тэнд зөрүүлсэн юм бэ?” Нүдэнд нь нулимс цийлэлзэвч эргэж ирэхгүй цаг хугацааны хүрдийг буцааж дийлэхгүйгээс хойш яалтай. “Би бүр гурван хүүтэй болсон шүү дээ.” Нулимстай нүдээрээ инээмсэглэлээ. “Манай том охин наймтай, хоёр бага маань ихрүүд, гуравтай.” “Аа чи дандаа нэг охин хоёр хүүтэй болно гэж ярьдаг байсан даа...”
Хачин уулзалтаас хойш бүсгүйн сэтгэлд сэв суучих шиг хачин санагдах болжээ. Бодохгүй гэсэн мөртлөө юм л бол тэр тухай бодоод гөлөрчихнө. Нарийн ширийн зүйлсийг үл анзаарах цайлган нөхөр нь гадарласан ч үгүй. Утасны хонх дуугарахад сэтгэл нь сэрхийнэ. Уулзъя гэх вий гэхээс сэтгэл нь жигтэй үймрэнэ. Гэтэл үнэхээр л “уулзъя” гэжээ. Уулзвал биеэ барьж тэсэхгүй байх вий, нөхрийнхөө сэтгэлийг хөргөх зүйл хийчих вий гэж бүсгүй өөрөөсөө айлаа. Хэзээ ч эхнэрийн журмыг алдаж үзээгүй өөрийгөө тийм зүйл хийнэ гэж төсөөлөхөд бэрх авч зөн совин нь тэгж өгүүлээд болсонгүй.
Энэ удаа тэр алга болсонгүй. “Уулзъя” гэж шаргуу гуйсаар. Уулзаад хэрхэх санаа өвөрлөснийг мэдэхгүй, магад зүгээр л өнгөрсний тухай дурсан яриад салахыг бодсон эсэхийг хэлж мэдэхгүй ч Одгэрэл зөвшөөрч, бас татгалзаж чадсангүй. “Миний ханиа, юу бодоод суучихав?” Гүн бодлоос нь сэрээсэн энэ дуу асуултынх нь хариуг өгөх шиг санагдав. Зүгээр л угаалгын өрөөндөө ороод, цоргоор гоожих усны чимээнд чимээгүй уйллаа. Өнгөрч одсон хайрынхаа төлөө, үгүй бол аварч үлдэх ёстой амьдралынхаа төлөө, тэднээр тоглосон хувь заяанд гомдсондоо, эсвэл өөрт нь хайртай ханьдаа баярласандаа уйлсан байж мэднэ.
Бямба гаригийн үдээс өмнө өнгөрч, ажлын цаг дуусчээ. Цав цагаан хувцастай гоолигхон бүсгүй өөрийг нь хүлээж байсан хар машины хажуугаар өнгөрлөө. Дотор нь суух тэр араас нь дагуулан харахыг мэдрэвч эргэж харсангүй. Будрах цас нүүрэн дээр нь хайлавч нулимс ахин урссангүй. Хэзээ хэзээнээс илүү сэтгэл нь хөнгөрснийг л мэдэрчээ. Юуг ч бодолгүй өнгөрснийг ардаа орхиод зүгээр л урагшаа алхана. Цас ийм сайхан билүү гэж дуу алдмаар баяртай санагдана. Цас улам их орно. Цасанд ахиад дурлажээ.
Дэлгэрэнгүй...






